ABD Başkanı Donald Trump, göreve geldikten sonra sık sık Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’yi hedef alırken Ukrayna politikasında selefi Joe Biden iktidarından farklı bir yol izliyor.
Ukrayna ve ABD liderlerinin birbirini hedef alan son açıklamaları, Trump döneminde iki ülke ilişkilerinin seyrini gündeme getirdi.
TRUMP’IN SEÇİM VAATLERİNDEN BİRİ SAVAŞI BİTİRMEKTİ
ABD’de 2020 seçimlerini kazanması halinde Rusya-Ukrayna Savaşı’nın hiç başlamamış olacağını ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de kendi başkanlığı döneminde savaşa girişmeyeceğini savunan Trump, bu konuda sık sık selefi Biden’ı suçluyor.
Zelenski’yi, savaşın başlamasında hatalı olmakla ve sürekli daha fazlasını istemekle itham eden Trump, Putin’in kendisinin o dönemde başkan olması durumunda savaşa girişemeyeceğini iddia ediyor.
Trump, 2023’teki seçim kampanyasında da Demokratlara Ukrayna’ya verdikleri yoğun destek nedeniyle sert eleştirilerde bulunurken Rusya-Ukrayna Savaşı’nı “Biden’ın savaşı” olarak niteliyor.
Göreve geldiğinde savaşı 24 saatte bitirmeyi vadeden ancak başarılı olamayan Trump, daha sonraki açıklamalarında savaşı 24 saatte bitirme söyleminin “kinaye” olduğunu savundu.
Trump, Demokratların iktidarında Ukrayna’ya 350 milyar dolar yardım edildiğini kaydederek bunu sık sık eleştiriyor.
ZELENSKİ VE TRUMP BASIN TOPLANTISINDA TARTIŞTI
Trump, göreve geldikten sonra pek çok kez Zelenski ile bir araya gelirken ABD liderinin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner de birçok defa Rus ve Ukraynalı yetkililerle görüşme yaptı.
ABD, tarafları Abu Dabi ve Cenevre’de bir araya getirirken buradaki görüşmelerden savaşın sona ermesine yönelik net bir karar çıkmadı.
Trump ile Zelenski’nin 28 Şubat 2025’teki basın toplantısı ise iki lider arasındaki gerilimli ilişkiyi gözler önüne serdi. ABD ile Ukrayna arasındaki nadir toprak elementlerine ilişkin olası bir anlaşma gündemdeyken kameraların karşısına geçen liderler birbirlerine suçlamalar yöneltti.
Zelenski’nin, Trump öncesi başkanlar dahil ABD yönetiminin, Putin’i durdurmadığından şikayet etmesi esnasında Başkan Yardımcısı JD Vance, Zelenski’yi “saygısızlıkla” suçladı.
Vance, ABD’nin Ukrayna’ya yardım etmeye çalıştığını söylerken Zelenski, savaş sırasında ABD dahil her ülkenin bir problemi olabileceğini ancak uzakta bulunan ABD’nin bunu hissetmediğini ifade etti.
Bunun üzerine Trump, Zelenski’ye “Bize ne hissedeceğimizi söyleme. Bir sorunu çözmeye çalışıyoruz. Bize ne hissedeceğimizi söyleme çünkü bunu tam olarak dikte edecek konumda değilsin.” diyerek karşılık verdi.
HEM TARTIŞMA HEM ANLAŞMA DÖNEMİ
İki lider tartışmalı toplantının ardından bir süre sonra ilişkilerini düzeltme yolunu tercih etti. Trump aynı yılın mart ayındaki telefon görüşmesinin “çok iyi geçtiğini” açıkladı.
Zelenski de Trump liderliğinde 2025’te kalıcı barışın sağlanabileceğine inandıklarını söylerken bunda da başarılı olunamadı.
İlerleyen dönemde Trump, Ukrayna ile nadir toprak elementleri konusunda anlaşma imzalayacaklarını duyururken 11 gün sonra, Zelenskiy’nin anlaşmadan geri adım atmaya çalıştığını ve bunun soruna neden olabileceği mesajını verdi.
Zelenski, “önce ateşkes sonra anlaşmayı” savunurken Trump, anlaşmanın imzalanmasının geciktiğini söyledi.
ABD ve Ukrayna, mayısta nadir toprak elementlerinin kullanımını da kapsayan “ekonomik ortaklık” anlaşmasını imzalarken bu adım ilişkilerin yeniden ivme kazanmasına neden oldu. Taraflar, bu süreçteki görüşmelerini olumlu ve üretken olarak nitelendirdi.
Trump, bu dönemde Putin’e yönelik eleştirilerini artırırken Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırıları ve Putin’in eylemlerinden “memnun olmadığını” ve Rus liderin “çıldırdığını” savundu.
İlerleyen süreçte Zelenski ile görüşmelerini sıklaştıran ve 2025 yazında Ukrayna ve Rusya liderlerini bir araya getirecek bir toplantı için hazırlıklara başladığını söyleyen Trump, bunda da henüz başarılı olamadı.
Ağustos ayında ise Putin ile Trump, ABD’nin Alaska eyaletinde bir araya geldi. Zirvede, Ukrayna krizinin çözüm yolları ve Rusya-ABD ilişkilerinin iyileştirilmesi ele alınırken görüşmeden nihai anlaşma çıkmadı.
TRUMP 2025 SONUNDA ZELENSKİ’YE YÖNELİK ELEŞTİRİLERİNİ ARTIRDI
Kasım 2025’te Trump yönetimince hazırlanan Ukrayna ile Rusya arasındaki 28 maddelik barış planı önerisinin Kiev’e sunulduğu belirtilirken ABD’li yetkililer, Batı’nın plana yönelik eleştirilerine, sahadaki gerçekleri yanlış anlama suçlamasını yaptı.
Ukrayna tarafı, ülkelerinin “milli çıkarlarına ihanet etmeyecekleri” mesajı verirken Trump ise bu planın “son teklifi” olmadığını vurgulayarak savaşı sona erdirme çağrısını yineledi.
Barış planı 23 Kasım 2025’te İsviçre’nin Cenevre kentinde görüşülürken Trump, Kiev yönetimini çabalarına minnet duymamakla suçladı.
Trump, ayrıca Zelenski’nin, “barış planını” okumadığını ve bundan hayal kırıklığına uğradığını belirtti.
ABD Başkanı Trump, ilerleyen dönemde Ukrayna’da seçim yapılmaması konusunu gündeme getirerek “Merak ediyorum, Ukrayna’da seçimlerin yapılmasına ne kadar zaman kaldı?” dedi.
TEMMUZDA TRUMP’IN ZELENSKİ’YE YÖNELİK FİKİRLERİ “OLUMLU” OLDU
İki lider, Aralık 2025’te ABD’de de bir araya gelirken Trump görüşme sonrasında savaşı sona erdirmek için büyük ilerleme kaydettiklerini aktardı.
Trump, 2026’nın başında Rusya ile Ukrayna’nın anlaşmaya “yakın” olduklarını açıklarken, Putin’den Kiev’e saldırıları bir hafta durdurmasını rica etti.
Rusya ve Ukrayna, mayısta Trump’ın 3 günlük geçici ateşkes ve karşılıklı 1000 esir asker değişim inisiyatifini kabul ettiklerini bildirdi.
Temmuzda ise Trump’ın Zelenski’nin Rusya ile savaş çerçevesindeki faaliyetlerine ve politikalarına ilişkin değerlendirmesinin son haftalarda olumlu yönde değiştiği öne sürüldü.
İki lider, bu dönemde Patriot sistemlerinin üretim lisansını ele alırken Trump daha sonra buna kırmızı ışık yaksa da Kiev bu konudaki umudunu sürdürüyor.
SON GÜNLERDE İLİŞKİLER YİNE GERİLDİ
ABD Başkanı Trump, Ukrayna’nın, Rusya’daki petrol rafinerilerine saldırmasını ve anlaşma yanlısı olmamasını eleştirerek ülkenin Zelenski yerine “yeni bir başkan edinmesi” gerektiğini iddia ediyor.
Zelenski’nin dünyaya sorun çıkarmak istediğini ve dizel yakıt tesislerini vurduğunu savunan Trump, Ukraynalı lideri durmaya çağırdı.
Zelenski ise “tam ateşkes” halinde seçimleri düzenleyebileceklerini kaydederken ABD’yi, Putin’i durdurmanın yolunu bulamamakla suçluyor.
Trump ile Putin’in, Rusya’nın Amerikan ve küresel pazara dizel yakıt tedarik etmesi konusunda mutabakata varması da hem Kiev hem de Batılı müttefiklerin tepkilerine neden oluyor.
Avrupalı yetkililer, ABD’nin Ukrayna’yı Rusya’nın enerji tesislerine saldırılarını durdurmaması halinde istihbarat paylaşımını askıya almakla “tehdit ettiği” iddiasında da bulundu.
Trump, Ukrayna ile Rusya arasında enerji altyapılarına saldırmama konusunda bir “ateşkes sağlandığını” duyururken Ukraynalı lider gelişmeden “haberdar olmadığını” ancak bu fikri desteklediğini, ateşkese hazır olduklarını ifade etti.
Zelenski, bir paylaşımında ise Rusya’nın ülkesindeki enerji tesislerine yönelik saldırılara devam ederek Trump’ın açıklamasını ihlal ettiğini savundu.
