ABD’de sosyal güvenlik sistemini finanse eden ve Türkiye’deki SGK primlerine karşılık gelen bu vergilendirme hamlesiyle Gates, otomasyonun kamu bütçelerinde yaratacağı vergi kaybını önlemeyi ve sosyal güvenlik ağını korumayı hedefliyor.
Yapay zeka ve otomasyon teknolojilerinin insan gücünün yerini hızla alması, küresel vergi sistemlerinde devrim niteliğinde tartışmaları beraberinde getiriyor. Microsoft’un kurucusu Bill Gates, katıldığı bir söyleşide insan emeğini devralan robotların ve yapay zeka sistemlerinin, tıpkı yerine geçtikleri çalışanlar gibi FICA (Sosyal Güvenlik Katkı Payı) vergisine tabi tutulması gerektiğini savundu. Gates, bir emek birimi tanımlanarak bu görevin insan veya robot tarafından üstlenilmesinden bağımsız biçimde aynı vergi oranının uygulanabileceğine dikkat çekti.
ROBOT TERCİHİ KAMU BÜTÇESİNİ ZORLUYOR
ABD’de FICA kapsamında çalışanların ücretlerinden sosyal güvenlik ve sağlık hizmetleri (Medicare) için toplamda yüzde 7,65 oranında kesinti yapılıyor ve işverenler de aynı oranda katkı sağlıyor. Gates, kitlesel iş kayıplarının bir yandan vatandaşların ekonomik dengesini bozarken diğer yandan devletin vergi gelirlerini ciddi oranda düşüreceğine vurgu yapıyor. Robotlardan alınacak vergilerin, şirketlerin insan çalıştırmayarak elde ettiği tasarrufun bir kısmını kamuya aktaracağını belirten iş insanı, sadece maliyet avantajı sağladığı için toplumların yapay zekayı koşulsuz benimsemek zorunda olmadığını ifade ediyor.
MEVCUT SİSTEM ŞİRKETLERİ MAKİNELEŞMEYE İTİYOR
Yapay zeka döneminin toplumsal etkilerini ele aldığı analizlerinde mevcut vergi mevzuatını eleştiren Gates, sistemin şirketleri insan çalıştırmak yerine otomasyona yönlendirdiğini belirtiyor. İşverenlerin insan istihdam ettiğinde bordro vergisi ödediğini, buna karşılık bir robot satın aldığında bunu doğrudan işletme gideri yazabildiğini hatırlatan Gates; robot ve yapay zeka tokenlarının vergilendirilmesinin insan emeğinden kopuşu yavaşlatacağını, ayrıca çalışanların yeniden eğitimi ve sosyal güvenlik sisteminin güçlendirilmesi için gerekli kaynağı yaratacağını vurguluyor.
